PILLOW SAFETY

Sarah Deppe

Omschrijving

PILLOW SAFETY is een voorstelling die de mogelijke definities van “vrouwelijke viriliteit” onderzoekt via een sport met diepgewortelde feministische oorsprong.

Roller derby ontstond en verspreidde zich in de Verenigde Staten en is een fysieke teamsport op rolschaatsen, voornamelijk beoefend door vrouwen. De sport wordt gespeeld op een ovaal circuit – de baan – waarop twee teams van vijf skaters het tegen elkaar opnemen. Binnen elk team zijn er twee hoofdrollen: de “jammer”, die zoveel mogelijk rondes moet afleggen, en het “blokkerende team”, dat de tegenstander moet verhinderen te scoren. Het team met de meeste rondes binnen zestig minuten wint.

Naast de competitieve dimensie is roller derby ook een culturele beweging die draait om zelfexpressie en deconstructie van gendernormen. De sport doorbreekt de traditionele associatie tussen kracht, agressie en moed als exclusief mannelijke eigenschappen. Om die reden is roller derby een onderwerp van analyse binnen Angelsaksische feministische en genderstudies.

Etymologisch betekent viriliteit “de mannelijke leeftijd, het geslacht van de man, het mannelijke karakter”. De makers van PILLOW SAFETY stellen de vraag: kunnen we een vrouwelijke viriliteit herdefiniëren die niet pejoratief of tegenstrijdig is? Door de fysieke en morele kwaliteiten – kracht, macht, uithoudingsvermogen en moed – te claimen? Of door de begrippen zelf kritisch te ontleden en los te weken? Of is de ultieme oplossing om de mythe van viriliteit volledig te ontmantelen? In tegenstelling tot het afgesloten circuit van de derbybaan, opent deze voorstelling nieuwe perspectieven en ontsnappingsroutes naar een wenselijke toekomst.

De voorstelling put uit een rijk palet aan materialen – choreografisch, scenografisch, cosmetisch en politiek – die inherent zijn aan de roller derby-cultuur. Op de vloer markeert zwart-geel plakband een ruimte die zowel speelveld als strijdtoneel is. Op het podium staan twee performers, uitgerust met rolschaatsen, bitjes en kniebeschermers, die de DIY (Do It Yourself)-esthetiek omarmen, een kenmerk van zowel roller derby als de pop- en punkcultuur.

Ook mondelinge communicatie krijgt een prominente rol: binnen roller derby communiceren teams vaak via geschreeuw en klanknabootsing om zich te hergroeperen of strategisch te positioneren op het veld. Soms zijn de performers teamgenoten, soms tegenstanders. Ze dagen elkaar uit, verstrengelen hun schaatsen, confronteren en ondersteunen elkaar in een intrigerende dialoog van kracht en kwetsbaarheid, actie en reactie, dominantie en overgave, overwinning en verlies.